Met alles wat gemeenten vanuit dit programma doen, richten zij zich in de eerste plaats op preventie. Met preventie en vroegsignalering willen gemeenten voorkomen dat problemen verergeren en mogelijk tot een crisis leiden. Als inwoners zoveel mogelijk zelf regie kunnen voeren en met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in hun leven kunnen omgaan, dan verbetert hun kwaliteit van leven.
Herstel staat centraal bij alle opgaven, interventies en ondersteuning in het kader van het beleid Bescherming & Opvang. De inzet van ervaringsdeskundigheid hoort hier vanzelfsprekend bij. Herstelgericht werken en de inzet van ervaringsdeskundigheid vormen daarmee de rode draad in Bescherming & Opvang. Enerzijds is het een onderdeel van de grote gezamenlijke opgaven. Anderzijds vormen ze juist de basis en de randvoorwaarden om de overige opgaven daadwerkelijk gezamenlijk te kunnen realiseren.
Een psychische kwetsbaarheid, verslaving, huiselijk geweld of kindermishandeling en dak-/thuisloosheid kunnen immers vaak ingrijpende gevolgen voor de identiteit, het zelfbeeld en de sociale relaties van inwoners hebben. Persoonlijk en maatschappelijk herstel is in dit soort ontwrichtende situaties essentieel om de maatschappelijke positie van inwoners weer te herstellen. Herstel gaat over het (leren) leven met een ontwrichtende ervaring, een beperking of kwetsbaarheid waarbij de mogelijkheden en kracht van inwoners centraal staan. Zo krijgen inwoners hoop en perspectief. Ook draagt het bij aan het vergroten van zelfregie en verbeteren van het zelfbeeld.
Wat willen we bereiken?
- Continueren en doorontwikkelen Herstelnetwerk.
- Realiseren herstelvoorzieningen.
- Crisiskaart ondersteunt eigen regie en blijft beschikbaar.
- Continueren respijtvoorziening Retrovo.
- Continueren GGz Mantelzorg.
- Risicogroepen in beeld houden en/of brengen.
- Continueren preventie, vroegsignalering en Preventie en Handhavingsplan Alcohol en Middelen.
- Continueren OGGz (arbeidsmatige) dagbesteding.
Resultaten tot nu toe
- Gemeenten, Kwintes, GGz Centraal, MEE, Jellinek, Leger des Heils en Versa Welzijn hebben een Herstelnetwerk. Het Herstelnetwerk organiseert ontmoeting, activiteiten en cursussen voor en door mensen die te maken hebben (gehad) met psychische kwetsbaarheden, verslaving, geweld in een afhankelijkheidsrelatie en/of dakloosheid.
- Voor inwoners die een risico lopen op een psychische crisis is een Crisiskaart beschikbaar. Daarmee behouden inwoners tijdens een crisis regie over hoe er met hen wordt omgegaan.
- Na een pilotperiode van een paar jaar is de respijtvoorziening sinds 2023 langdurig ingekocht door gemeenten. Inwoners met een psychische kwetsbaarheid of psychosociale problematiek kunnen er tijdelijk (maximaal 2 weken) terecht om een crisis en/of klinische opname te voorkomen. Ook staat de voorziening Retrovo open voor zogenaamde dag-gasten. Retrovo wordt gerund door professionele ervaringsdeskundigen, in combinatie met vrijwillige ervaringswerkers.
- Via een breed participatieproces, waarbij partners als onderwijs, horeca, jongerenwerk, sport en ouders betrokken zijn, is in 2025 het nieuwe Preventie en Handhavingsplan Alcohol en Middelen 2026-2029 tot stand gekomen
- Professionals worden via het Regionaal Leerhuis in het kader van expertisebevordering doorlopend bijgeschoold op thema’s zoals geweld in afhankelijkheidsrelaties, mensenhandel en problematisch middelengebruik.
